على زمانى قمشه اى

520

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

دو روز قبل از روز وقوع آن در روزنامه اطلاعات وقوع آن را يعنى صحّت محاسبه مرا تكذيب كرده است ، و چون كسوف به وقوع پيوست و صحّت محاسبه ما به منصّه ظهور رسيد ، در فرداى آن روز ، در همان روزنامه عذرخواهى كرده‌اند ، و ما نيز به احترام اعتذار اعتراضى ننموده‌ايم . و آن كسوف را جز بنده هيچ مستخرجى خبر نداده بود كه بنده متفرد بودم . واقعه دوم موضوع رؤيت هلال ماه شوالى بود كه باز بنده متفرد بودم كه ماه مبارك رمضان سلخ ندارد [ يعنى سى روز نمىباشد و ناقص است ] ، چون تقويم‌ها منتشر شده‌اند ، مرحوم استاد آية اللّه آقا شيخ محمد تقى آملى به من فرمود : شما يك نفر موافق نداريد ، همگى ماه مبارك امسال را تمام مىدانند . عرض كردم من هلال شوال را هم از زيج بهادرى و هم از زيج الغ بيكى به چهارده افق ايران استخراج كرده‌ام ، در نتيجه هلال شوال در غروب 29 ماه مبارك رمضان در همه اين آفاق قابل رؤيت است چنان كه معلوم خواهد شد ، و به حمد اللّه چنان بوده است كه به عرض رسانده‌ام . در آن زمان مرحوم آية اللّه كاشانى رئيس مجلس بود و لكن هيچ‌وقت به مجلس نمىرفت ، و ديدار با ايشان و گزارشات امور مجلسى در منزلش در پامنار صورت مىگرفت . بدين مناسبت در همان روز عيد فطر آن استاد رياضى معهود با تنى چند به حضورش رسيدند . مرحوم آقاى كاشانى به او گفت : چطور شده است كه فقط يك طلبهء ما درست استخراج كرده است ؟ آن استاد رياضى در جوابش اين شعر سعدى را خوانده بود : گاه باشد كه كودك نادان * بغلط بر هدف زند تيرى من به تفصيل مشخّصات هلال مذكور را مطابق آفاق يادشده از دو زيج نام برده با خطاب محترمانه و مؤدبانه به آن استاد رياضى به مدير آن روز اطلاعات